tttttt
Strona: 1

Podstawowe informacje o zajęciach

Nazwa zajęć: Metrologia techniczna i systemy pomiarowe

Cykl kształcenia: 2021/2022

Nazwa jednostki prowadzącej studia: Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa

Nazwa kierunku studiów: Mechatronika

Obszar kształcenia: nauki techniczne

Profil studiów: ogólnoakademicki

Poziom studiów: pierwszego stopnia

Forma studiów: stacjonarne

Specjalności na kierunku: Informatyka i robotyka, Komputerowo wspomagane projektowanie

Tytuł otrzymywany po ukończeniu studiów: Inżynier

Nazwa jednostki prowadzącej zajęcia: Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji

Kod zajęć: 571

Status zajęć: obowiązkowy dla programu Komputerowo wspomagane projektowanie

Układ zajęć w planie studiów: sem: 6 / W30 L30 / 4 ECTS / Z

Język wykładowy: polski

Imię i nazwisko koordynatora 1: dr hab. inż. prof. PRz Jacek Pieniążek

Dane kontaktowe koordynatora 1: budynek L-27, pokój 310, tel. 1783, jp@prz.edu.pl

Imię i nazwisko koordynatora 2: dr hab. inż. prof. PRz Marek Magdziak

Dane kontaktowe koordynatora 2: budynek C, pokój 52/3, tel. +48 17 8651491, marekm@prz.edu.pl

Terminy konsultacji koordynatora: marekm.v.prz.edu.pl

Pozostałe osoby prowadzące zajęcia

semestr 6: dr inż. Piotr Szczerba

semestr 6: mgr inż. Jarosław Buk

Strona: 2

Cel kształcenia i wykaz literatury

Główny cel kształcenia: Nabycie przez studentów wiedzy w zakresie tolerowania prostych i złożonych elementów geometrycznych, chropowatości i falistości powierzchni, niepewności pomiaru oraz umiejętności w zakresie posługiwania się przyrządami pomiarowymi i interpretacji uzyskanych wyników pomiarów. Zapoznanie z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii i umiejętność wykorzystania podczas realizacji pomiarów różnych wielkosci fizycznych.

Ogólne informacje o zajęciach kształcenia: Moduł dotyczący metrologii wielkości geometrycznych oraz podstaw pomiarów metodami elektronicznymi.

Wykaz literatury, wymaganej do zaliczenia zajęć

Literatura wykorzystywana podczas zajęć wykładowych

  1. Adamczak S., Pomiary geometryczne powierzchni, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa., 2008.
  2. Arendarski J., Niepewność pomiarów, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa., 2006.
  3. Humienny Z., Osanna P. H., Tamre M., Weckenmann A., Blunt L., Jakubiec W., Specyfikacje geometrii wyrobów (GPS). Podręcznik europejski, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa., 2004.
  4. Jakubiec W., Malinowski J., Metrologia wielkości geometrycznych, Wydawnictwa Naukowo Techniczne, Warszawa., 2004.
  5. Chwaleba A., Poniński M., Siedlecki A., Metrologia elektryczna, WNT.,
  6. Tumański S., Technika pomiarowa, WNT., 2007
  7. Piotrowski J. (red), Pomiary - czujniki pomiarowe wybranych wielkości fizycznych i składu chemicznego, WNT., 2009

Literatura wykorzystywana podczas zajęć ćwiczeniowych/laboratoryjnych/innych

  1. Adamczak S., Makieła W., Metrologia w budowie maszyn. Zadania z rozwiązaniami., Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa., 2007.
  2. Adamczak S., Makieła W., Podstawy metrologii i inżynierii jakości dla mechaników, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa., 2010.
  3. Pieniążek J., Laboratorium metrologii elektrycznej i systemów pomiarowych: materiały pomocnicze do ćwiczeń lab., .,

Literatura do samodzielnego studiowania

  1. Oczoś K. E., Liubimov V., Struktura geometryczna powierzchni. Podstawy klasyfikacji z atlasem charakterystycznych powierzchni , Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów., 2003
  2. Pawlus P., Topografia powierzchni. Pomiar, analiza, oddziaływanie., Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów., 2005.

Literatura uzupełniająca

  1. Malinowski J., Jakubiec W., Płowucha W., Pomiary gwintów w budowie maszyn, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa., 2008.
  2. Ratajczyk E., Współrzędnościowa technika pomiarowa, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa., 2005.
  3. Horowitz P., Hill W., Sztuka elektroniki, WKiŁ.,

Materiały dydaktyczne: Karty sprawozdań do zajęć laboratoryjnych dostępne na stronie internetowej ktwia.prz.edu.pl.

Inne: Dokumentacja techniczna przetworników i układów.

Strona: 3

Wymagania wstępne w kategorii wiedzy/umiejętności/kompetencji społecznych

Wymagania formalne: Student musi być zarejestrowany na semestr 6.

Wymagania wstępne w kategorii Wiedzy: Student musi posiadać wiedzę z zakresu następujących przedmiotów: Matematyka, Fizyka, Grafika inżynierska, Podstawy elektrotechniki i elektroniki.

Wymagania wstępne w kategorii Umiejętności: Student musi posiadać umiejętność zastosowania nabytej wiedzy z zakresu następujących przedmiotów: Matematyka, Fizyka, Grafika inżynierska, Elektrotechnika i Elektronika.

Wymagania wstępne w kategorii Kompetencji społecznych:

Strona: 4

Efekty kształcenia dla zajęć

MEK Student, który zaliczył zajęcia Formy zajęć/metody dydaktyczne prowadzące do osiągnięcia danego efektu kształcenia Sposoby weryfikacji każdego z wymienionych efektów kształcenia Związki z KEK Związki z PRK
01. Posiada wiedzę podstawową w zakresie pojęć wykorzystywanych w metrologii, potrafi ją wykorzystać do opisu prostych zadań pomiarowych oraz potrafi się posługiwać podstawowymi narzędziami pomiarowymi i potrafi opisać podstawowe właściwości elementów układów pomiarowych. wykład, laboratorium obserwacja wykonawstwa, raport pisemny, zaliczenie pisemne i wypowiedzi ustne K_W09+++
K_U01++
K_U04+
K_U10++
K_U11++
K_K01+
P6S_KR
P6S_UU
P6S_UW
P6S_WG
02. Posiada uporządkowaną wiedzę w zakresie: tolerowania prostych elementów geometrycznych oraz chropowatości powierzchni. Posiada podstawową wiedzę w zakresie tolerowania złożonych elementów geometrycznych, szacowania niepewności pomiaru oraz analizy powtarzalności i odtwarzalności. wykład sprawozdanie K_W09+++
K_U01+
K_U04++
K_U06++
K_K01+
P6S_KR
P6S_UU
P6S_UW
P6S_WG
03. Posiada podstawowe umiejętności posługiwania się przyrządami pomiarowymi w zakresie pomiarów odchyłek prostych i złożonych elementów geometrycznych oraz chropowatości powierzchni. laboratorium sprawozdanie, sprawdzian, weryfikacja umiejętności podczas zajęć K_W09+++
K_U01+
K_U04++
K_U06++
K_K01+
P6S_KR
P6S_UU
P6S_UW
P6S_WG

Uwaga: W zależności od sytuacji epidemicznej, jeżeli nie będzie możliwości weryfikacji osiągniętych efektów uczenia się określonych w programie studiów w sposób stacjonarny w szczególności zaliczenia i egzaminy kończące określone zajęcia będą mogły się odbywać przy użyciu środków komunikacji elektronicznej (w sposób zdalny).

Strona: 5

Treści kształcenia dla zajęć

Sem. TK Treści kształcenia Realizowane na MEK
6 TK01 Podstawowe pojęcia dotyczące właściwości metrologicznych. Analiza błędów i niepewności pomiaru. W1-2,L1-3 MEK01
6 TK02 Podstawowe narzędzia pomiarowe wielkości elektrycznych i ich właściwości metrologiczne W1-5,L1-6 MEK01
6 TK03 Wybrane metody pomiaru i przetworniki pomiarowe wielkości fizycznych W4-7,L2,4,7 MEK01
6 TK04 Systemy pomiarowe - wprowadznie do komputerowych i programowalnych systemów pomiarowych, przetwarzanie sygnału pomiarowego analogowego i przetwarzanie analogowo-cyfrowe W7-8,L6-7 MEK01
6 TK05 Układ tolerancji i pasowań. Tolerancja wymiaru. W9 MEK02
6 TK06 Wprowadzenie do tolerowania geometrycznego. Tolerancje kształtu, kierunku, położenia i bicia. W10 MEK02
6 TK07 Funkcjonalny wybór, oznaczenie i interpretacja tolerancji geometrycznych. W11 MEK02
6 TK08 Tolerancje wybranych złożonych elementów geometrycznych. W12 MEK02
6 TK09 Analiza niedokładności pomiarów w budowie maszyn. W13 MEK02
6 TK10 Analiza powtarzalności i odtwarzalności systemów pomiarowych. W14 MEK02
6 TK11 Chropowatość i falistość powierzchni. W15 MEK02
6 TK12 Pomiary wymiarów i odchyłek kształtu prostych elementów geometrycznych. L8 MEK02 MEK03
6 TK13 Pomiary odchyłek kierunku, położenia i bicia prostych elementów geometrycznych. L9 MEK02 MEK03
6 TK14 Pomiary odchyłek złożonych elementów geometrycznych na przykładzie gwintu. L10 MEK02 MEK03
6 TK15 Pomiary odchyłek złożonych elementów geometrycznych na przykładzie koła zębatego. L11 MEK02 MEK03
6 TK16 Statystyczna kontrola procesu wytwarzania wyrobu na wybranym przykładzie. L12 MEK02 MEK03
6 TK17 Pomiary chropowatości powierzchni. L13 MEK02 MEK03
6 TK18 Ćwiczenia tablicowe dotyczące układu tolerancji i pasowań. L14 MEK02
6 TK19 Ćwiczenia tablicowe dotyczące niepewności pomiarów. L15 MEK02
Strona: 6

Nakład pracy studenta

Forma zajęć Praca przed zajęciami Udział w zajęciach Praca po zajęciach
Wykład
(sem. 6)

Godziny kontaktowe: 30.00 godz./sem.

Uzupełnienie/studiowanie notatek: 8.00 godz./sem.

Studiowanie zalecanej literatury: 6.00 godz./sem.

Laboratorium
(sem. 6)

Przygotowanie do laboratorium: 8.00 godz./sem.

Godziny kontaktowe: 30.00 godz./sem.

Dokończenia/wykonanie sprawozdania: 8.00 godz./sem.

Konsultacje
(sem. 6)

Przygotowanie do konsultacji: 2.00 godz./sem.

Udział w konsultacjach: 2.00 godz./sem.

Zaliczenie
(sem. 6)

Przygotowanie do zaliczenia: 24.00 godz./sem.

Zaliczenie pisemne: 2.00 godz./sem.

Strona: 7

Sposób wystawiania ocen składowych zajęć i oceny końcowej

Forma zajęć Sposób wystawiania oceny podsumowującej
Wykład Zaliczenie MEK01 w formie sprawdzianów. W przypadku części przedmiotu, która dotyczy metrologii wielkości geometrycznych wykład nie podlega zaliczeniu.
Laboratorium Zaliczenie MEK01 na podstawie sprawozdań, obserwacji wykonawstwa i odpowiedzi ustnej. W przypadku części przedmiotu, która dotyczy metrologii wielkości geometrycznych zaliczenie laboratorium odbywa się na podstawie uczestnictwa w zajęciach laboratoryjnych, ocen ze sprawdzianów i wykonanych sprawozdań.
Ocena końcowa W celu uzyskania oceny pozytywnej z modułu kształcenia - wymagane jest uzyskanie oceny pozytywnej ze wszystkich części i form zajęć. Ocena końcowa jest średnią ważoną z poszczególnych ocen. Ocena końcowa z modułu kształcenia jest obliczana wg następującego algorytmu: 0.6 części oceny z wykładu plus 0.4 części oceny z laboratorium. Ocena części przedmiotu MEK08 - Ocenę realizacji zadań laboratoryjnych, wiedzy i zrozumienia treści programowych dokonuje osoba, której zlecono realizację zajęć przy wykorzystaniu metod wybranych na str. 4. W przypadku części przedmiotu, która dotyczy metrologii wielkości geometrycznych ocena końcowa jest oceną z zajęć laboratoryjnych.
Strona: 8

Przykładowe zadania

Wymagane podczas egzaminu/zaliczenia
Realizowane podczas zajęć ćwiczeniowych/laboratoryjnych/projektowych
Inne

Czy podczas egzaminu/zaliczenia student ma możliwość korzystania z materiałów pomocniczych: tak

Dostępne materiały:

Strona: 9

Treści zajęć powiazane są z prowadzonymi badaniami naukowymi: tak

Publikacje naukowe

  1. J. Pieniążek, Control systems supporting pilot-cooperation issues, Politechnika Świętokrzyska., 2021
  2. P. Cieciński; J. Pieniążek, Aircraft landing control system tests by simulation, Politechnika Świętokrzyska., 2021
  3. A. Bełzo; M. Magdziak; R. Ratnayake ; R. Wdowik, Technological process planning focused on complex manufacturing processes of the digital era, ., 2020
  4. B. Álvarez; M. Magdziak; J. Misiura; R. Ratnayake ; G. Valiño; R. Wdowik; M. Żółkoś, Digitization Methods of Grinding Pins for Technological Process Planning, ., 2020
  5. J. Bernaczek; G. Budzik; G. Janas; M. Magdziak; D. Wydrzyński, Analysis of Hole Positioning Accuracy with the Use of Position Deviation Modifiers, Springer., 2020
  6. J. Pieniążek; W. Szaj, Vehicle localization using laser scanner, IEEE., 2020
  7. M. Magdziak, Determining the strategy of contact measurements based on results of non-contact coordinate measurements, ., 2020
  8. P. Cieciński; J. Pieniążek, Temperature and Nonlinearity Compensation of Pressure Sensor With Common Sensors Response, ., 2020
  9. P. Cieciński; J. Pieniążek, Thermal hysteresis in inertial sensors, IEEE., 2020
  10. J. Pieniążek, Control and monitoring assistant for pilot, ., 2019
  11. J. Pieniążek, Ellipsoid multi-axial sensor calibration with temperature compensation, IEEE., 2019
  12. J. Pieniążek, Measurement of aircraft approach using airfield image, ., 2019
  13. M. Magdziak, A New Method of Distribution of Measurement Points on Curvilinear Surfaces of Products, ., 2019
  14. M. Magdziak, Selection of the Best Model of Distribution of Measurement Points in Contact Coordinate Measurements of Free-Form Surfaces of Products, ., 2019
  15. M. Magdziak; D. Ziaja, Software Dedicated to Determining a Strategy of Coordinate Measurements, ., 2019
  16. M. Magdziak; R. Ratnayake , Optimal Prioritization of the Model of Distribution of Measurement Points on a Free-Form Surface in Effective Use of CMMs, Springer., 2019
  17. A. Kawalec; M. Krawczyk; M. Magdziak; J. Sładek, Checking the accuracy of selected methods of probe radius correction, ., 2018
  18. C. Borsellino; M. Magdziak; R. Ratnayake ; R. Wdowik, Application of process parameters in planning and technological documentation: CNC machine tools and CMMs programming perspective, ., 2018
  19. J. Pieniążek, Investigation of Image Based Measurement for Aircraft Approach, IEEE., 2018
  20. J. Pieniążek; T. Rogalski, Interakcja z pilotem zautomatyzowanych klap dla samolotów lekkich i ultralekkich, POLSKIE TOWARZYSTWO MECHANIKI TEORETYCZNEJ I STOSOWANEJ ., 2018
  21. M. Kłosowski; M. Magdziak, Możliwości oprogramowania CATIA V5 w zakresie wybranych etapów inżynierii odwrotnej. Tworzenie modeli 3D rzeczywistych wyrobów na bazie chmur punktów, ., 2018
  22. M. Magdziak, A Comparison of Selected Algorithms of Form Deviation Calculation, ., 2018
  23. M. Magdziak; P. Turek, Wpływ rodzaju filtru na wyniki bezstykowych pomiarów wybranej powierzchni swobodnej, ., 2018
  24. M. Magdziak; R. Ratnayake , Contact Coordinate Measurements of Free-form Surfaces: A FIS for Optimal Distribution of Measurement Points, IEEE., 2018
  25. M. Magdziak; R. Ratnayake , Investigation of best parameters’ combinations for coordinate measuring technique, ., 2018
  26. P. Cieciński; J. Pieniążek, Modelowanie ruchu samolotu do syntezy systemów sterowania w fazach startu i lądowania, POLSKIE TOWARZYSTWO MECHANIKI TEORETYCZNEJ I STOSOWANEJ ., 2018
  27. P. Cieciński; J. Pieniążek, Wspomagane sterowanie bezzałogowym aparatem latającym, WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU RZESZOWSKIEGO ., 2018
  28. P. Cieciński; T. Kapuściński; G. Kopecki; M. Oszust; J. Pieniążek; T. Rogalski; P. Rzucidło; D. Warchoł; M. Wysocki, A vision-based method for supporting autonomous aircraft landing, ., 2018
  29. T. Dobrowolski; M. Magdziak; R. Reizer; K. Tandecka; J. Tomasik, Szum pomiarowy jako składowa niepewności pomiarów struktury geometrycznej powierzchni, ., 2018
  30. A. Kawalec; M. Magdziak, The accuracy of calculating form deviations of selected free-form surfaces, ., 2017
  31. A. Kawalec; M. Magdziak, The selection of radius correction method in the case of coordinate measurements applicable for turbine blades, ., 2017
  32. J. Bakunowicz; B. Ciecińska; P. Cieciński; P. Grzybowski; G. Kopecki; A. Majka; A. Mieszkowicz-Rolka; J. Pieniążek; T. Rogalski; L. Rolka; P. Rzucidło; S. Samolej; A. Tomczyk, Cost Optimized Avionics SysTem (COAST), ., 2017
  33. J. Pieniążek, Vision based airplane localization for automatic approach, IEEE., 2017
  34. J. Pieniążek; P. Ryba, Eddy-current sensor for a tachometer, ., 2017
  35. J. Pieniążek; Ł. Zajączkowski, Zautomatyzowane stanowisko do badania ciśnienia z uwzględnieniem temperatury, ., 2017
  36. M. Magdziak, The influence of a number of points on results of measurements of a turbine blade, ., 2017
  37. M. Magdziak; J. Porzycki; R. Wdowik, Measurements of Surface Texture Parameters After Ultrasonic Assisted and Conventional Grinding of ZrO2 Based Ceramic Material Characterized by Different States of Sintering, ., 2017
  38. M. Magdziak; R. Wdowik, Comparison of Selected Methods of Probe Radius Correction Based on Measurements of Ceramic Workpieces, ., 2017
  39. P. Cieciński; J. Pieniążek, Recursive Identification of Nonlinear Aerodynamic Characteristics of Air-Plane, SPRINGER - VERLAG., 2017
  40. P. Grądek; J. Pieniążek, Multiaxial transducers calibration, ., 2017
  41. B. Ciecińska; P. Cieciński; B. Dołęga; R. Jakubowski; G. Kopecki; D. Kordos; A. Majka; D. Nowak; J. Pieniążek; T. Rogalski; D. Stadnicka; A. Tomczyk; Ł. Wałek, Enhanced RPAS Automation (ERA), ., 2016
  42. J. Bakunowicz; P. Cieciński; P. Grzybowski; G. Kopecki; A. Majka; A. Mieszkowicz-Rolka; J. Pieniążek; T. Rogalski; L. Rolka; P. Rzucidło; S. Samolej; A. Tomczyk, Cost Optimized Avionics SysTem (COAST), ., 2016
  43. M. Magdziak, An Algorithm of Form Deviation Calculation in Coordinate Measurements of Free-Form Surfaces of Products, ., 2016
  44. M. Magdziak, Pomiary promieni krawędzi natarcia i spływu pióra łopatki, ., 2016
  45. M. Magdziak; J. Porzycki; R. Wdowik, Wstępne badania czołowego szlifowania ze wspomaganiem ultradźwiękowym ceramiki korundowej po wstępnym spieczeniu, ., 2016
  46. P. Cieciński; B. Dołęga; J. Gruszecki; J. Grzybowski; P. Grzybowski; G. Kopecki; D. Kordos; A. Mieszkowicz-Rolka; D. Nowak; J. Pieniążek; T. Rogalski; L. Rolka; P. Rzucidło; P. Szczerba; A. Tomczyk; Ł. Wałek, Metodyka syntezy systemu sterowania statkiem powietrznym z uwzględnieniem sytuacji podwyższonego ryzyka (MYSTERY), ., 2016
  47. P. Cieciński; J. Pieniążek, Measurement system for flight tests, IEEE- INSTITUTE OF ELECTRICAL AND ELECTRONICS ENGINEERS., 2016