tttttt
Strona: 1

Podstawowe informacje o zajęciach

Nazwa zajęć: Socjologia i psychologia środowiska (nauki społeczne)

Cykl kształcenia: 2021/2022

Nazwa jednostki prowadzącej studia: Wydział Budownictwa, Inżynierii środowiska i Architektury

Nazwa kierunku studiów: Architektura

Obszar kształcenia: nauki techniczne

Profil studiów: ogólnoakademicki

Poziom studiów: pierwszego stopnia

Forma studiów: stacjonarne

Specjalności na kierunku:

Tytuł otrzymywany po ukończeniu studiów: inżynier architekt

Nazwa jednostki prowadzącej zajęcia: Zakład Urbanistyki i Architektury

Kod zajęć: 38

Status zajęć: obowiązkowy dla programu

Układ zajęć w planie studiów: sem: 8 / W15 C15 / 2 ECTS / Z

Język wykładowy: polski

Imię i nazwisko koordynatora: prof. dr hab. inż. arch. Zbigniew Zuziak

Dane kontaktowe koordynatora: budynek V, pokój V/A-205, tel. 17 865 1691, z.zuziak@prz.edu.pl

Strona: 2

Cel kształcenia i wykaz literatury

Główny cel kształcenia: Zapoznanie z procesami krystalizacji więzi społecznych w przestrzeni urbanistycznej. Zaprezentowano problematykę socjologii miasta, kładąc główny akcent na praktyczne potrzeby projektowe.

Ogólne informacje o zajęciach kształcenia: W module przedstawiono wzajemne związki i oddziaływania pomiędzy przestrzenią urbanistyczną i społecznościami. Zaprezentowano problematykę socjologii miasta, kładąc główny akcent na praktyczne potrzeby projektowe. Poprzez analizę przykładów (historycznych: WSM na Żoliborzu, Rote Wien i inne osiedla komunalne Wiednia oraz współczesnych jak Oostelijk Havengebied w Amsterdamie) wyartykułowano mocne i słabe strony mechanizmów przestrzennych mających krystalizować więzi społeczne. Przedstawiono typologie grup społecznych, pojęcia kapitału społecznego i społeczeństwa obywatelskiego. Zagrożeniem dla tych grup społecznych są zjawiska rozpadu więzi społecznych, powstawanie wspólnot „uzurpatorskich”, a z drugiej strony powstawanie tzw. nie-miejsc (non-places) (Marc Auge). Współczesną odpowiedzią na te dylematy jest swego rodzaju ”mikroinżynieria społeczna”. Jej przykładami są wspólnoty mieszkaniowe co-housing, a z drugiej strony fundacja Project for Public Spaces. Następuje swego rodzaju redukcja celów, ale realizowanych w sposób bardziej skuteczny. Program uzupełniają wykonywane zespołowo przez studentów ankiety.

Wykaz literatury, wymaganej do zaliczenia zajęć

Literatura wykorzystywana podczas zajęć wykładowych

  1. Augé M., Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii nowoczesności., Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa., 2010
  2. Bańka A, Społeczna psychologia środowiskowa, Wydawnictwo Naukowe Scholar. Warszawa., 2002
  3. Castells M., Społeczeństwo sieci, Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. ., 2007
  4. Florida R., Narodziny klasy kreatywnej, Narodowe Centrum Kultury. Warszawa., 2010
  5. Giddens A., Socjologia., Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.., 2004
  6. Jałowiecki B., Szczepański M.S., Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar. Warszawa. ., 2002
  7. Lewicka M., Psychologia miejsca, Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa.., 2012
  8. Makowski G., Świątynia konsumpcji. Geneza i społeczne znaczenie centrum handlowego. , Wydawnictwo Trio. Warszawa.., 2004
  9. Sassen S., Globalizacja. Eseje o nowej mobilności ludzi i pieniędzy, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków. ., 2007
  10. Sztompka P., Socjologia. Analiza społeczeństwa, Wydawnictwo Znak. Kraków.., 2002
  11. Sztompka P., Bogunia-Borowska M., (red.) , Socjologia codzienności, Wydawnictwo Czarna owca. Warszawa.., 2008
  12. Wilkinson R., Pickett K., Duch równości. Tam gdzie panuje równość, wszystkim żyje sie lepiej. , Wydawnictwo Czarna owca. Warszawa.., 2011

Literatura uzupełniająca

  1. Bauman Z., Płynna nowoczesność, Wydawnictwo Literackie. Kraków. ., 2006
  2. Bauman Z., Konsumowanie życia, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kraków. ., 2009
  3. Borowik I., Blokowiska. Miejski habitat w oglądzie socjologicznym., Oficyna Wydawnicza Arboretum. Wrocław. ., 2003
  4. Jałowiecki B., Globalny świat metropolii, Wydawnictwo Naukowe Scholar. Warszawa. ., 2007
  5. Jałowiecki B., Społeczna przestrzeń metropolii, Wydawnictwo Naukowe Scholar. Warszawa ., 2000
  6. Jałowiecki B., Łukowski W. (red.), Gettoizacja polskiej przestrzeni miejskiej, , Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. ., 2007
  7. Jałowiecki B., Sekuła E. A., Smętkowski M., Tucholska A., Warszawa, czyje jest miasto? , Wydawnictwo Naukowe Scholar. Warszawa ., 2009
  8. Kent F. (oprac.), How to Turn a Place Around. A Handbook for Creating Succesful Public Spaces, Project for Public Spaces Inc. New York. ., 2005
  9. Kent F. (oprac.), Jak przetworzyć Miejsce. Podręcznik kreowania udanych przestrzeni publicznych. , Project for Public Spaces Inc. New York. Wydanie polskie – Fundacja Partnerstwo dla Środowiska. Krak., 2008
  10. Łukasiuk M., Jewdokimow M., Niedom. Socjologiczna monografia mieszkań migracyjnych. , Wydawnictwo Akademickie Żak. Warszawa. ., 2012
  11. Meltzer G., Sustanaible Community. Learning from the Cohousing Model, Trafford. USA, Canada, UK, Ireland.., 2005
  12. Michałowski L., Rancew-Sikora D., Bachórz A. (red.), Miasto nie-miasto. Refleksje o mieście jako społeczno-kulturowej hybrydzie. , Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego. Gdańsk. ., 2010
  13. Putnam R. D., Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych. , Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne. Warszawa. ., 2008
  14. Scotthanson C. i K., The Cohousing Handbook. Building a Place for Community. , New Society Publshers. Gabriola Island . Canada. ., 2004
  15. Szacki J., Historia myśli socjologicznej. Wydanie nowe., Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. ., 2007
  16. Sztompka P., Bogunia-Borowska M., (red.) , Fotospołeczeństwo. Antologia tekstów z socjologii wizualnej. , Wydawnictwo Znak. Kraków.., 2012
  17. Sztompka P, Socjologia wizualna. Fotografia jako metoda badawcza, Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. ., 2006
  18. Turner J., Struktura teorii socjologicznej. Wydanie nowe., Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa. ., 2008
  19. Whyte H. W., The Social Life of Small Urban Spaces, Project for Public Spaces. New York. ., 2004

Materiały dydaktyczne: program i harmonogram zajęć

Strona: 3

Wymagania wstępne w kategorii wiedzy/umiejętności/kompetencji społecznych

Wymagania formalne: bycie studentem Politechniki Rzeszowskiej

Wymagania wstępne w kategorii Wiedzy: podstawowe elementy wiedzy humanistycznej

Wymagania wstępne w kategorii Umiejętności: podstawowe umiejętności humanistyczne

Wymagania wstępne w kategorii Kompetencji społecznych: Umiejętność nawiązywania kontaktów - przy przeprowadzaniu ankiet. Umiejętność pracy zespołowej.

Strona: 4

Efekty kształcenia dla zajęć

MEK Student, który zaliczył zajęcia Formy zajęć/metody dydaktyczne prowadzące do osiągnięcia danego efektu kształcenia Sposoby weryfikacji każdego z wymienionych efektów kształcenia Związki z KEK Związki z PRK
01. C.W2. zna i rozumie uwarunkowania projektowania architektonicznego i urbanistycznego wynikające z możliwości psychofizycznych człowieka wykład zaliczenie cz. pisemna K_W03+++
K_W09++
P6S_WK
02. C.U1. potrafi pozyskiwać informacje z właściwie dobranych źródeł, także w języku obcym będącym językiem komunikacji międzynarodowej, w celu wykorzystania ich w procesie projektowym ćwiczenia zaliczenie cz. pisemna K_U01++
P6S_UK
P6S_UO
P6S_UU
P6S_UW

Uwaga: W zależności od sytuacji epidemicznej, jeżeli nie będzie możliwości weryfikacji osiągniętych efektów uczenia się określonych w programie studiów w sposób stacjonarny w szczególności zaliczenia i egzaminy kończące określone zajęcia będą mogły się odbywać przy użyciu środków komunikacji elektronicznej (w sposób zdalny).

Strona: 5

Treści kształcenia dla zajęć

Sem. TK Treści kształcenia Realizowane na MEK
8 TK01 Podstawowe pojęcia socjologii miasta, typologie grup społecznych, pojęcie społeczeństwa obywatelskiego i kapitału społecznego. istota współczesnych więzi społecznych terytorialnych. W01-W03, C01-C03 MEK01 MEK02
8 TK02 Zjawiska zaniku i rozpadu więzi społecznych. Przyczyny owego rozpadu: narastający indywidualizm, ale również zjawiska wynikające z przyczyn przestrzennych. Syndrom "przeładowania urbanistycznego" (S. Milgram) , "bagna behawioralnego" (J. Calhoun), dyfuzja odpowiedzialności. Wspólnoty "uzurpatorskie" vs zanikające wspólnoty autentyczne. W04, W05; C04, C05 MEK01 MEK02
8 TK03 Typologia stosunków sąsiedzkich wg P. Kryczki. Szczegółowe omówienie dwóch fenomenów urbanistycznych: świadomie zaprojektowanych z myślą o kreowaniu wspólnoty osiedli z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Są nimi: "Czerwony Wiedeń" i Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa na Żoliborzu. W06, W07; C06, C07 MEK01 MEK02
8 TK04 Omówienie prób kształtowania wspólnot na zasadzie, którą można można określić jako "mikroinżynierią społeczną". Wspólnoty jednostek preferujących wspólnotowy styl życia - oparte na zasadzie samoorganizacji oraz "wspólnoty efemerycznych spotkań" kreowane przez fundację Project for Public Spaces. zasada "przetwarzania miejsc", kreacja "miejsc żyjących". W08-W10; C08-C10 MEK01 MEK02
8 TK05 Omówienie fenomenu holenderskich agor Franka van Klingerena. W11; C11 MEK01 MEK02
8 TK06 Przegląd głównych mechanizmów przestrzennych i społecznych krystalizujących więzi społeczne: skali zabudowy, odległości między budynkami, typów ukształtowania zespołów, przemieszania typów zabudowy dla ludzi o różnych dochodach, "umeblowania"-małych form architektury, zieleni, gradacji przestrzeni, ośrodków wspólnotowych, innych obiektów wspólnotowych. W12-W14; C12-C14 MEK01 MEK02
8 TK07 Zasady partycypacji społecznej przy projektowaniu urbanistycznym i architektonicznym. Ogólne zasady przeprowadzania ankiet socjologicznych. Kształtowanie bezpiecznego środowiska mieszkaniowego w oparciu o holenderski program "Veilig Wonen". W15; C15 MEK01 MEK02
Strona: 6

Nakład pracy studenta

Forma zajęć Praca przed zajęciami Udział w zajęciach Praca po zajęciach
Wykład
(sem. 8)

Godziny kontaktowe: 15.00 godz./sem.

Uzupełnienie/studiowanie notatek: 5.00 godz./sem.

Studiowanie zalecanej literatury: 10.00 godz./sem.

Ćwiczenia/Lektorat
(sem. 8)

Przygotowanie do ćwiczeń: 2.00 godz./sem.

Godziny kontaktowe: 15.00 godz./sem.

Dokończenia/studiowanie zadań: 2.00 godz./sem.

Konsultacje
(sem. 8)
Zaliczenie
(sem. 8)

Przygotowanie do zaliczenia: 2.00 godz./sem.

Strona: 7

Sposób wystawiania ocen składowych zajęć i oceny końcowej

Forma zajęć Sposób wystawiania oceny podsumowującej
Wykład
Ćwiczenia/Lektorat
Ocena końcowa ocena z testu pisemnego lub złożonej ankiety socjologicznej. Ankieta zakończona prezentacją wyników i wniosków.
Strona: 8

Przykładowe zadania

Wymagane podczas egzaminu/zaliczenia
Realizowane podczas zajęć ćwiczeniowych/laboratoryjnych/projektowych
Inne

Czy podczas egzaminu/zaliczenia student ma możliwość korzystania z materiałów pomocniczych: nie

Strona: 9

Treści zajęć powiazane są z prowadzonymi badaniami naukowymi: tak

Publikacje naukowe

  1. Z. Zuziak, Idea piękna i architektura miasta. O estetyce formy miejskiej i etyce rozwoju, ., 2021
  2. Z. Zuziak, Jego świat był estetyczny – niedokończone rozmowy, Oficyna Wydawnicza AFM Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego., 2021
  3. Z. Zuziak, Śródmieście a policentryczność, WYDAWNICTWO POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ., 2020
  4. Z. Zuziak, Wstęp do nowej filozofii urbanistyki, ., 2020
  5. M. Gosztyła; M. Janda; E. Jaracz; T. Jaworski; J. Malczewska; A. Martyka; A. Mikrut; M. Szarata; Z. Zuziak, Węzły i Korytarze Rozwoju Funkcji Metropolitalnych Rzeszowa, ., 2019
  6. Z. Zuziak, Naukowe oblicze urbanistyki, WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN, WARSZAWA ., 2019
  7. Z. Zuziak, Feelings and Reasons in the Architecture of The City. A Lesson from Two Inner Cities, WYDAWNICTWO POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ., 2018
  8. Z. Zuziak, Węzły miejskości a modele przestrzenne struktur miejskich. Z notatek nt. synergii w urbanistycznych konstrukcjach śródmieść, ., 2018